Phân tích quá trình nổi tiếng của em “Cà Tưng” dưới góc độ truyền thông (sưu tầm)

1.

PHÂN TÍCH QUÁ TRÌNH NỔI TIẾNG CỦA EM “CÀ TƯNG” DƯỚI GÓC ĐỘ TRUYỀN THÔNG

(Viết theo đơn đặt hàng của infonet – http://bit.ly/14C8qOQ)Dù vô tình hay cố ý thì cô gái này cũng đã được rất nhiều người biết đến và được quan tâm theo dõi. Tôi thì không thích con gái nên chưa coi bất cứ clip nào của cô ấy cả. Chỉ khi được nhà báo hỏi tôi mới lên mạng tìm hiểu thông tin. Nhưng ngay cả như vậy thì nickname của cô ấy với tôi cũng không có gì xa lạ. Vì trong các cuộc gặp gỡ với bạn bè tôi vẫn thấy họ thường xuyên nhắc và bàn tán rất sôi nổi.

Sau khi xem qua một lượt các bài báo, thì tôi có thể hình dung quá trình nổi tiếng của cô gái này trải qua các bước: tung clip thả rông ngực nhảy sexy nhái theo một clip nổi tiếng của Hàn Quốc, ngậm bao cao su, đóng giả làm y tá (vốn là hình ảnh quen thuộc trong các bộ phim cấp 3), đốp chát với một số bạn hot girls, tự nhiên đến sự kiện của Lam Trường và… chắc chắn còn chưa dừng lại.

Có khoảng 90 bài viết trên các tờ báo và trang tin điện tử xoay quanh cô gái này và khoảng 350 ngàn website đăng tải lại để góp phần phát tán thông tin. Để dễ hình dung, có thể so sánh với một cô gái khác cũng có danh xưng hot girl là Mai Thỏ, thì thấy rằng Mai Thỏ có 135 bài báo và 636 ngàn website nhắc tới. Tức là, dù mới “chào sân” được khoảng 2 tuần, Huyền Anh đã nhận được sự quan tâm bằng khoảng 50% so với hot girl “kì cựu” Mai Thỏ. Xét trên phương diện truyền thông, thì kết quả này không tệ một chút nào.

Lý giải nguyên nhân nổi tiếng của cô ấy thì quá đơn giản. Khi xây dựng giáo trình choOffline Truyền thông Trăng Đen cho Start-Up (by Nguyễn Ngọc Long Blackmoon) tôi có nghiên cứu hàng trăm trường hợp “gây xôn xao dư luận” và tổng kết lại thành 16 concepts (ý tưởng) truyền thông bất biến. Soi chiếu qua Huyền Anh, tôi thấy cô ấy đã sử dụng tới 5 cách là Tình dục, Khỏa thân, Gây tranh cãi, Đánh đu và Đúng thời điểm.

Lợi thế “cạnh tranh” cốt lõi của Huyền Anh là ngực khủng, dáng xinh, gương mặt đẹp, tính cách nổi loạn. Và với công chúng mục tiêu của cô ấy là đàn ông thì chẳng còn gì có thể hấp dẫn hơn. Cô gái này đã biết khai thác triệt để các thế mạnh đó của mình để thu hút đám đông. Bất cứ ai có đầy đủ các “tố chất” như vậy cũng sẽ nổi tiếng chứ chẳng riêng gì cô ấy. Chiêu trò này kia – nếu có – chỉ là để rút ngắn quá trình đó lại và đóng vai trò như một điểm bùng phát để mọi thứ bắt đầu lan truyền mạnh mẽ, còn không thì cô ấy có thể chẳng cần làm gì đặc biệt, cứ không mặc áo lót, nhe răng ra cười và lắc ngực từ clip này qua clip khác thì vẫn khiến mọi người bu lại xem rồi.

Do First Impact (Ấn tượng ban đầu) cô ấy tạo ra quá lớn, cho nên bây giờ nhất cử nhất động đều được dư luận quan tâm. Huyền Anh đã đưa cái tên của mình tới ngưỡng tự viral rồi và bây giờ cô ấy không cần làm gì hết, tất cả mọi kênh truyền thông đều bị kéo vào vòng xoáy của cô ấy và phải viết bài về cô ấy. Những tờ báo lá cải khai thác thông tin trên mọi góc độ thì không nói làm gì, nhưng ngay cả các tờ báo “đàng hoàng”, “chính thống” cũng bị buộc phải lên tiếng để… chê! Cho dù chủ ý họ không muốn thế nhưng dưới sức ép từ sự quan tâm quá đà của dư luận khi cạnh tranh thông tin giữa các báo hay từ góc độ ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội (do người ta nghĩ thế) thì báo chí bắt buộc phải viết bài.

Rồi sẽ có nhiều công ty, doanh nghiệp, nhãn hàng mời cô ấy làm đại sứ hay tham gia chụp hình quảng cáo. Một số sự kiện sẽ mời cô ấy tới chụp hình thảm đỏ (chứ không cần tự tới như trong lễ ra mắt album mới của Lam Trường). Những người làm event họ nhanh nhạy lắm, cứ cái gì thu hút được truyền thông và dư luận thì sẽ được khai thác triệt để ngay. Đó là quy luật tất yếu không thể ngăn cản được. Mà tôi thấy cũng chẳng phải ngăn cản để làm gì. Mỗi người lựa chọn một cách sống khác nhau miễn đừng vi phạm luật pháp và những giá trị đạo đức quan trọng nhất. Những người chỉ trích cô ấy chắc gì đã không ghen tỵ và biết đâu họ đang ước gì đủ dũng cảm để làm như cô gái này.

Trước khi bắt đầu nhận lời hợp tác với một hot boy, hot girl, ca sỹ, người mẫu, diễn viên… nào đó, tôi thường nói với họ một câu rằng “nổi tiếng thì không khó, nhưng em có dám nổi tiếng không?”. Bởi vì đa số các bạn ấy chỉ nhìn thấy những hào quang, những thứ được truyền thông tô vẽ một cách lung linh và rực rỡ mà không thấy được áp lực cực lớn từ dư luận, sự đánh đổi tự do, hy sinh bản thân và những nhọc nhằn phía sau danh tiếng. Đó là lý do tại sao không thiếu các cô gái có khuôn mặt ưa nhìn, dáng người cao ráo và ngực cũng khủng chẳng thua ai mà không trở nên nổi tiếng. Vì tố chất quan trọng nhất là phải “dám nổi tiếng” thì họ không hề có.

Phân tích như vậy để thấy rằng mọi người không cần quá lo ngại rằng sự nổi tiếng của cô gái này sẽ “dạy hư” giới trẻ hay tất cả các bạn nữ khác cũng sẽ đồng loạt bắt chước không mặc áo ngực để nhảy sexy. Đừng mơ mộng rằng cuộc sống ngoài kia ai cũng đủ tự tin như vậy!

(© Nguyễn Ngọc Long Blackmoon / Truyền thông Trăng Đen)

2.

‘Bà Tưng’ lướt sóng truyền thông

[link at tuanvietnam.net]

Tác giả: KHÁNH DUY  (30/06/2013)

Cách thức “Bà Tưng” tận dụng Facebook được nổi tiếng bị đánh giá là tiêu cực, nhưng việc cô gái này nhận ra những cơ hội lớn mà truyền thông mới mở ra là tích cực.

Ai cũng có thể lên tiếng

Một cô gái biệt danh “Bà Tưng” xuất bản một đoạn clip chỉ ngắn hơn một phút lên Facebook với hình ảnh chính mình “thả rông vòng một” nhảy múa trong phòng ngủ vào ngày 16/6. Sau chưa đầy hai tuần, chỉ trên Facebook của cô, đoạn clip được hơn 30.000 người thích, gần 3.000 người chia sẻ và hơn 8.000 bình luận.

Bằng đoạn clip trên và một vài nội dung câu khách khác, Facebook của cô đã có hơn 180.000 người theo dõi. Gần như toàn bộ các tờ báo điện tử và trang thông tin điện tử lớn nhỏ đều đưa tin và nhiều bình luận về hiện tượng “Bà Tưng” và đặt bài ở những vị trí quan trọng trên trang chủ, như một sự kiện ở… tầm quốc gia.

Việc một “Bà Tưng” chỉ với công cụ mạng xã hội và các kỹ thuật PR không phức tạp đã đủ làm huyên náo cả truyền thông chính thống lẫn phi chính thống đặt ra một vấn đề lớn hơn chuyện đạo đức của một cô gái, lớn hơn cả chuyện đạo đức của một nền báo chí khi đăng tải những thông tin như vậy. Đúng hay sai, tốt hay xấu thì một thực tế đã nảy sinh: ai cũng có thể lên tiếng và được lắng nghe trên truyền thông ngày nay, nếu biết tận dụng đúng kênh và đúng cách.

Giáo sư Henry Jenskin, Viện Đại học Công nghệ Massachussetts viết: “Thế giới chúng ta đang sống là nơi mà mỗi câu chuyện, mỗi hình ảnh, mỗi âm thanh, mỗi thương hiệu và các mối quan hệ đều được chảy trên tất cả các kênh truyền thông khác nhau, và dòng chảy ấy được định hình và quyết định từ phòng ngủ của các cô/cậu choai choai chẳng kém gì từ phòng họp của các tập đoàn truyền thông.”

Ông đã đúng, quyết định tự khoe thân từ phòng ngủ của “Bà Tưng” đã khuynh loát truyền thông đại chúng, cho dù không có cuộc họp của ban biên tập tờ báo nào chỉ đạo phải đăng.

Bà Tưng, Facebook, truyền thông xã hội, nổi tiếng, hotgirl, nổi loạn
“Bà Tưng”, cô gái khuynh loát truyền thông thời gian qua

Chỉ năm mười năm trước, một cô gái như “Bà Tưng” không có công cụ gì để được nổi bật một cách nhanh chóng như vậy.

Giờ đây, cô có Facebook. Nếu không có Facebook, cô vẫn còn YouTube. Nếu không có YouTube, cô có Pinterest, Instagram. Mất hết, cô lại có Blogspot, WordPress, Twitter, diễn đàn mạng và vô số các công cụ truyền thông tương tác khác mà thời đại Internet đang tiếp tục mở ra.

Một thời đại truyền thông mới với nhiều tên gọi khác nhau: thời đại tương tác, kỷ nguyên truyền thông tham gia, nền văn hoá tích hợp. Cho dù ở tên gọi nào thì đặc điểm cơ bản vẫn là: quần chúng không còn là những độc giả bị động nữa, mà chủ động tham gia quá trình chọn lọc, sản xuất, bình luận và phát tán nội dung thông điệp.

“Không nên vì bị nghẹn mà bỏ ăn cơm”

Ở thời đại báo in, độc giả chỉ có quyền đọc lặng lẽ. Ở thời đại phát thanh, thính giả chỉ có quyền nghe lặng lẽ. Ở thời đại truyền hình, khán giả chỉ có quyền xem lặng lẽ.

Thời đại Internet phá vỡ mọi lặng lẽ. Độc giả sẽ không còn chịu “ngồi im” nữa để nghe báo đài muốn phát gì thì phát, nói gì thì nói, viết gì thì viết. Giờ đây, họ “nổi loạn” bằng những bình luận trên mạng. Không chỉ bình luận, họ tự sản xuất nội dung và xuất bản trên vô số kênh đa dạng.

Quá trình truyền thông không còn là sự phát tán một chiều, mà giờ đây là sự tương tác hai chiều và đa chiều. Kỷ nguyên dân chủ hoá thông tin được nhà nghiên cứu truyền thông Joshua Meyrowitz nhận định từ năm 1985 đã mở ra, cho phép “những người thấp nhất trong nấc thang xã hội cũng có thể tiếp cận với lượng thông tin lớn” và “tăng cường các cơ hội để thông tin được chia sẻ theo chiều ngang” thay vì phải đi qua các kênh phát chính thống theo chiều dọc.

Báo chí chính thống không còn cách nào khác ngoài phối hợp và tận dụng các công cụ truyền thông mới, về cả kỹ thuật lẫn nội dung, để tự làm mới mình, tránh rơi vào thế yếu so với sự bùng nổ của mạng xã hội. Sự hội nhập này thể hiện trong sự kiện “Bà Tưng” khi báo chí lấy thông tin từ mạng xã hội và ngược lại mạng xã hội phát tán lại các đường link từ báo chí. Quá trình này được nhà nghiên cứu truyền thông Henry Jenskin gọi là nền văn hoá tích hợp, trong đó truyền thông là sự kết hợp giữa “cả quá trình định hướng từ trên xuống của cơ quan truyền thông và định hướng từ dưới lên của người tiêu dùng”.

Sự kiện “Bà Tưng” dù bị đánh giá tiêu cực cũng là một chỉ dấu tiếp nữa cho thấy làn sóng dân chủ hoá và tích hợp thông tin đã lan toả tới Việt Nam, và sẽ tiếp tục lan toả mạnh trong thời gian tới. Làn sóng này có thể mang tới những đặc điểm tiêu cực như sự sai lệch hay bóp méo thông tin, sự phân cực và đối kháng trong bình luận, sự nổi lên của giật gân và lá cải…

Mất kiểm soát và phi tiêu chuẩn là những đặc trưng được đánh giá là thiếu tích cực của giai đoạn truyền thông mới hiện nay. Tuy vậy, cố tình ngăn chặn làn sóng ấy là bất khả, bởi nó có quy mô toàn cầu và sức mạnh hoàn toàn không kém gì sự xuất hiện của báo in hay TV vào thế kỷ trước.

Thay vì tìm cách ngăn chặn, những nhà quản lý, những người làm truyền thông và cả người tiêu dùng có thể khai thác triệt để những lợi điểm chưa từng có của truyền thông mới. Facebook không nên được nhìn nhận như một hiểm họa, mà ngược lại là kênh tiếp thị cực rẻ và hiệu quả cho doanh nghiệp và tổ chức.

Thay vì bôi bác “Bà Tưng”, doanh nghiệp và tổ chức có thể đặt câu hỏi liệu có cách nào không để qua Facebook sản phẩm và dịch vụ của mình có thể được công chúng biết tới nhanh như thế, và rẻ như thế. Thay vì bỉ bai “Bà Tưng”, các nhà hoạt động xã hội có thể tự hỏi liệu có cách nào để tiếng nói của họ được lắng nghe rộng rãi như thế thông qua truyền thông mới.

Các nhà quản lý phải cưỡi lên ngọn sóng dân chủ hoá thông tin này, thay vì đi ngược lại dòng chảy của nó. Bởi nói như Đặng Tiểu Bình khi đối mặt với những biểu hiện tiêu cực của quá trình đổi mới Trung Quốc vào những năm 80 của thế kỷ trước: “Không nên vì bị nghẹn mà bỏ ăn cơm”.

Advertisements